close
چت روم
منطقه عملیاتی شلمچه

منطقه عملیاتی شلمچه

پس از فتح خرمشهر، تسلط بر شلمچه به عنوان يكي از معابر وصولي شهر بصره، در زمره اهداف قواي نظامي ايران قرار گرفت



اگر به خوزستان و خرمشهر سفر كنيد، به فاصله نه چندان زيادي در سمت غربي اين شهر منطقه‌اي مي‌بينيد به نام شلمچه كه در شرق بصره (از مهم‌ترين شهرهاي عراق) واقع شده است اين منطقه به لحاظ اهميت سياسي - نظامي همواره جايگاهي قابل توجه در انديشه طراحان جنگ داشته است. پس از فتح خرمشهر، تسلط بر شلمچه به عنوان يكي از معابر وصولي شهر بصره، در زمره اهداف قواي نظامي ايران قرار گرفت. به دنبال آن، عمليات رمضان به منظور دستيابي بر اين منطقه طراحي شد. 

فاصله زماني فتح خرمشهر تا عمليات رمضان فرصت نسبتا مناسبي جهت احداث و تكميل موانع، مواضع و استحكامات مشهور به مثلثي و غيره، به دشمن داد. اقدامات عراق دقيقا مبتني بر درك اهميت بصره و جايگاه آن در استراتژي جمهوري اسلامي و نقش اين شهر در بقاي سياسي - نظامي حاكمان بغداد بود.


تصاویر منطقه عملیاتی دهلاویه

 

موانع، استحكامات و مواضع ايجاد شده توسط دشمن، اين امر را به دست اندركاران و فرماندهان نظامي خاطرنشان ساخت كه لازمه تداوم جنگ، اتخاذ تدابير مناسب براي مقابله و خنثي كردن اقدامات عراقي‌هاست و در غير اين صورت، بايد از مواجهه با استحكامات، آنها اجتناب كرد. در عين حال، بعضا اقداماتي به صورت ابتدايي در اين منطقه و بخصوص همزمان با عمليات‌هاي خيبر، بدر، والفجر، هشت و كربلاي چهار صورت پذيرفت. 

اهميت سياسي - نظامي منطقه شلمچه و نيز درك رژيم عراق از اين مهم كه ايران جهت حفظ برتري خود در جنگ نيازمند تصرف يك منطقه و يا يك شهر مهم و استراتژي عراق مي‌باشد، مجموعا باعث شد هزينه‌ها و سرمايه گذاري هنگفتي جهت احداث مواضع و استحكامات منطقه عمومي شرق بصره، بويژه منطقه مذكور بر دشمن تحميل شود. 

منطقه عملياتي مورد نظر، در جنوب شرقي شهر استراتژيك بصره قرار گرفته و تقريبا نزديكترين محور وصولي به اين شهر به حساب مي‌آيد. 


تصاویر منطقه عملیاتی دهلاویه


محدوده جغرافيايي اين منطقه عبارت است از: 

- از شمال به آب گرفتگي جنوب زيد 

- از شرق به دژ مرزي ايران و عراق 

- از جنوب به رودخانه اروند و اروند صغير 

- از غرب به كانال زوجي و شهرهاي تنومه و الحارثه 

- اين منطقه تشكيل يافته است از تعداد زيادي نهر، كانال، خاكريز، جاده و ساير عوارض طبيعي و مصنوعي ديگر كه تماما در بخش شمالي اروند قرار دارند. 


منطقه، داراي آبگرفتگي‌هاي متعددي است كه در طول مرز به عنوان موانع سد كننده توسط دشمن ايجاد شده است. از ديگر مشخص‌هاي بارز اين منطقه مي‌توان در دو شهر تنومه و الحارثه و نخلستان‌هاي حاشيه اروند اشاره كرد. 

با توجه به موانع و استحكامات موجود در منطقه، دشمن در جزيره بوارين و مناطق آب گرفته از پدافند ساحلي و در قسمت‌هاي خشك از پدافند صحرايي استفاده مي‌‌كرد. 


تصاویر منطقه عملیاتی دهلاویهتصاویر منطقه عملیاتی دهلاویه


عراق با ايجاد شبكه راه‌هاي مواصلاتي متعدد به يگان‌هاي زرهي، مكانيزه، پياده و توپخانه خود تحت هر شرايط، قابليت تحرك مناسبي داده بود و به منظور كاستان از تحرك قواي اسلام از تاكتيك‌ آب اندازي بهره مي‌گرفت كه از ارزش‌ قابل توجهي جهت كند كردن حركت نيروها برخوردار بود. 


تصاویر منطقه عملیاتی دهلاویه

به طور كلي وضعيت زمين منطقه بدين شكل بود كه از انتهاي نخلستان حاشيه رودخانه اروند به طرف شمال (زيد) خاك زمين از جنس رس بود؛ به طوري كه در فصل زمستان در بارندگي تردد روي اين زمين‌ها فقط با اتكا به جاده‌ها مسير مي‌شد. نيمي از زمين منطقه به وسيله دشمن پر از آب شده و درياچه نسبتا وسيعي به عمق حداكثر 170 سانتيمتر ايجاد كرده بود كه به وسيله دژهاي مرتفع محافظت مي‌شد. زمين اطراف آب گرفتگي‌ها هميشه به دليل نفوذ آب به صورت باتلاقي درآمده و روييدني‌هايي نظير چولان و بردي در كنار آبگرفتگي‌ها فراوان يافت مي‌شد. شيب زمين، ملايم و به طرف جنوب شرقي بود. زمين منطقه فاقد برجستگي طبيعي بود، ولي از نظر سيستم زهكشي، داراي نهرها و كانال‌اي متعددي بود كه عمده از رودخانه اروند سرچشمه مي‌گرفتند. در كناره‌هاي كانال پرورش ماهي به دليل نشست آب، زمين مرطوب و باتلاقي شده و تردد در آن در كليه فصول ناممكن بود. 


تصاویر منطقه عملیاتی دهلاویه


دشمن همچنين در اين منطقه موانعي به صورت چند ميدان مين، چندين رديف سيم هاي خاردار حلقوي زوجي، فرشي، حلقوي چند رديف موانع خورشيدي و نبشي ضربدري و موانعي در داخل و بيرون آب، تله‌هاي منور و ... ايجاد نموده بود.



 منطقه شلمچه (حد فاصل جزيره بوارين و جنوب پنج ضلعي) استحكامات اين منطقه به خاطر وجود جاده استراتژيك شلمچه و نزديكي به بصره، از قدمت و قوت بيشتري برخوردار بود و عراق سرمايه گذاري بسيار زيايد در آن كرد. از دژ مرزي تا كانال زوجي پنج مانع و رده مستحكم توسط عراق در اين منطقه احداث شده بود.


منابع:

تصاویر

متن






برچسب ها : دفاع, مقدس, شلمچه, منطقه, مناطق, عملیاتی, ایران, عراق, خرمشهر, عکس,